EKİPLER

Boğaçhan Dündaralp

BİR İNŞANIN DÜŞÜNCESİ ÜZERİNE*

*“Nevzat Sayın’nın ‘Bir Düşüncenin İnşası Üzerine’ metni”/ 1996’dan ilhamla…”

Nevzat Sayın, Düşler/Düşünceler/İşler, YKY, 2004

FİKİR

Nevzat Sayın, pandemi sürecinde, sonrasında başlığı ‘Evin Halleri” olacak bu atölye dizisi için bir davette bulundu. Bu süreçte evlere kapanmışken içine kapandığımız dünyaya yeniden bakmanın, bir çalışma ile bunu paylaşma olasılığının beni heyecanlandırıp heyecanlandırmadığını sorduğunda yanıtım hemen ‘evet’ oldu.

Heyecanımı “neyin içinden geçiyorsam, en saf haliyle bu deneyimin içinde kalarak, derinlerden kendi sesimi çıkardığım bir yolcuğa çıkmak” olarak dillendirdim.

Pandemi dönemi içinde neyin içinden geçiyordum?

“hayata dair her şeyin fazlalıklarından ayıklandığı, arındığı, azaltıldığı ve temellere dönülen bir context/bağlam” içinden…

NEVZAT SAYIN'A DAVET

Nasıl bir çalışma beni heyecanlandırırdı ?

Lars Von Trier’in ‘Beş Engel’ filminde ustam dediği yönetmenlerinden biri olan Jorgan Leth'in yıllar önce çektiği kısa film ‘Perfect Human’ı (Kusursuz İnsan) her bir aşaması Trier tarafından kurgulanmış, beş farklı şekilde yeniden çekmesi için bir proje geliştirir. Ortaya çıkan bu benzersiz ve deneysel çalışma, her iki yönetmenin de hem sinemayı hem de kendilerini sorguladıkları eğlenceli bir çalışmaya dönüşür.

Bu atölyede Lars Von Trier’in yerine ben, Jorgan Leth’in yerine de NS (Nevzat Sayın) geçse… Tüm zamanlara ait olanı, sürekliliğini varlığını hiç kaybetmeyen ve kaybetmeyecek olanı Nevzat Sayın’nın ‘ev’ tipolojileri üzerinden ‘5 Engel’ de olduğu gibi NS’nin yeniden üretimleri ile bu süreçte konuşsak ve tartışsak; “Mimarlığın ontolojik ve fenomolojik kökenlerine baksak nasıl olur?” diye sordum.

NS’nin yanıtı ‘evet’ oldu.

NEDEN NS?

Tanık olduğum 27 yıllık NS mimarlığına baktığımda projelerinde ve yapılarında çok belirgin bir ev tipolojisi ürettiğini, bunu da zamansız olarak sürekli tekrarladığını düşünüyorum. Bu tipoloji NS’nin üretiminde kır ya da kent farklılaşmadan bir dil olarak sürekliliğini kaybetmiyor. Kullanıcı ihtiyaçlarına göre değil, kullanıcı ihtiyaçlarının o tipolojide yanıtlandığı bir izlek var.

Sorularım:

“Bu izlek ve bu izlekler üzerine yeniden yapılacak üretimler ile ayrıştırma, ayıklama, azaltma, arınmanın mümkün olduğu, tüm zamanlara ait olanın görünür olacağı bir tartışma yaratabilir miyiz?"

“Bu çalışma NS ve benim için bir ayıklanma; zamanın gereksiz yüklerinden de kurtulma süreci yaratır mı?"

Trier,  Haiti'ye taşınmış, huzurlu bir hayat süren yönetmen Leth'i sarsmak ve onu kendine getirmek için bir proje geliştirmişti. NS’nin farkı şimdi en üretken döneminde olması... Hiç boş durmadan kitap, proje, inşa, sanat üretimi içinde… Gerçi böyle üretken olmadığı bir halini bilmesem de bir ‘çokluk’ içinde olduğunu ve tüm üretim niteliğine rağmen onun ışığının sahip olduğundan daha az göründüğünü düşünüyorum. Bu çalışma bu bağlamda görünenin ötesindeki derinliğin keşfine bir yolculuk olarak da görülebilir.

NASIL BİR YÖNTEM İZLEYECEĞİZ?

BD tarafından 5 başlık/tema içinden sorulmuş sorular olacak.

Temalar: “ayıklama-keşif-kaynaklar-yeni değişkenler- meydan okuma (challenge)” gibi… (temalar ve sorular değişebilir, birbirini doğurabilir, dönüşebilir… Tüm çalışma ilk soru ile başlayacak.)

NS bu sorulara kendi el üretimleri ile yanıt verecek. Kağıt, kalem, mürekkep, boya, metin…. Bu üretim ve üretim süreci masabaşı ve ritüelleri kayıt altına alınabilir. Bir kaynak haline getirilebilir. 

Bu üretim üzerine maksimum 20 dakikalık bir video-konuşma kaydı yapacağız. Bu kayıt ürün ve kaynakları ile erişilebilir, izlenebilir, takip edilebilir olacak. ( Format değişebilir )

Workshop süresi 5 hafta - 5 bölüm olarak hedeflenmektedir. Tüm atölye yapısı içinde değişkenlik kazanabilir.

(Pilot çekim) Birinci engel:

1990’larda yazdığın “Bir Düşüncenin İnşası Üzerine” yazının metnini bugün için yeniden yaz.

KAYNAKÇA:

“Bir Düşüncenin İnşası Üzerine” Metni için:

https://drive.google.com/file/d/1rCsEXp4vxebO9Zq9EgtL8j3mVX56zyzZ/view?usp=sharing

“5 Engel” Filmi için:

https://www.amazon.co.uk/Five-Obstructions-Claus-Nissen/dp/B00ET1L7H6

YÜRÜTÜCÜ & KATILIMCI

SORU / CEVAP 1

Soru 1:

1990’larda yazdığın “Bir Düşüncenin İnşası Üzerine” metnini bugün yeniden yazsan nasıl yazardın?

Kaynak Metin:
https://drive.google.com/file/d/1rCsEXp4vxebO9Zq9EgtL8j3mVX56zyzZ/view?usp=sharing

Yanıt 1:

Zoom1: Yanıt/üretim üzerine konuşma
(video şifresi: Pandemi2020)

SORU / CEVAP 2

Soru 2:

Bir düşüncenin inşası üzerine metni için yeniden yazdığın (28 Temmuz 2020 tarihli) notlarda öne çıkan ve seçtiğim aşağıdaki başlıklardan yola çıkarak; kendi inşa ettiğin projelerden örneklerle konuyu nesneler üzerinden ifade etmen. (Bu anlatı senin el ürünün olup eskiz-yazı-çizi-maket…foto manipüle gibi mimari araçlarla yapılacak)  

2.1 “Nesne” olarak Ev? 

2.2 “Değişerek sürmek” örneği olarak Ev?

2.3 Bir arakesit olarak “Duvar” Ev?

2.4 /2.5 Bir dayatma olarak Ev & Bir tavsiye olarak Ev? karşılaştırmalı bir anlatı 

Anlatıda yer alan görüntüler için:

https://drive.google.com/drive/folders/1_8ZT5n3BD1m47OjcEtmGeEbqo9BKYDid?usp=sharing

Yanıt 2:

Zoom2: Yanıt/üretim üzerine konuşma
(video şifresi: Pandemi2020)

SORU / CEVAP 3

Soru 3:

Kırmızı kitapta şöyle diyorsun: "Yapamadığımız için üzüldüğüm binalardan biri olan Mazı'daki Ev’le bitiyordu ilk kitap. İki sayfayı kaplayan bir ilk eskiz ve ilk çizimler vardı. O sıralarda uğraştığımız son iş olduğu için kitabın sonunda yer vermiş, henüz çalışmanın başlarında olduğumuz için de ilk aşamadaki çizimlerle yetinmiştik. Nasıl olsa o zamana kadar inşaat biter, yapı kullanılır ve bir sonraki kitap bu binayla başlar diye düşünmüştüm ama  düşündüğüm gibi olmayan bir sürü şeyden biri de bu oldu ve çizdiğimiz proje yapılamadı. Şimdi aynı yerde ve neredeyse bizim çizdiğimiz projenin izleri üzerinde, bir tür "mimarsız mimarlık" diyebileceğimiz bir yapı var. Kısa bir zaman önce terasında oturup yemek yediğimiz bir sırada "Bu benim yapım değil; ama benim düşündüklerim üzerine kurulu: mimarların mimarlığı ile mimar olmayanların mimarlığı arasındaki fark ayrıntılarda mı gizli yoksa?" diye düşünürken buldum kendimi."

 

3.1 "...ama benim düşündüklerim üzerine kurulu;" dediklerini görünür kılsak, çizsek bunlar neler olurdu?

 

3.2 Bu yapıyı mekan ya da mekan kılmayan detaylar nerede gizli ? Senin deyiminle yapı olarak var oluyor, mekan olarak var olamayan mekanın oluşturucu öğeleri nerede gizli?

 

3.3 "O hatlar üzerine kurulmuş bu derme çatma evi şimdi yeniden onu gerçek bir yapı haline dönüştürüyorum... Şimdi de tersten gidecek bu konu haline geldi " dedin. Şimdi tersten kurulurken senin için burada bir keşif var mı? (Bu anlatı senin el ürünün olup eskiz-yazı-çizi-maket... foto manipüle gibi mimari araçlarla yapılacak)  

Anlatıda yer alan görüntüler için:

https://drive.google.com/drive/folders/1_8ZT5n3BD1m47OjcEtmGeEbqo9BKYDid?usp=sharing

Yanıt 3:

Zoom3: Yanıt/üretim üzerine konuşma
(video şifresi: Pandemi2020)

Atölye Dizisi

© 2020 WEB TASARIMI | DİLARA SEZGİN